⚗️ پتاسیم دی سولفیت – Merck Potassium Disulfite 105057
پتاسیم دی سولفیت که در عمل عمدتاً به صورت پتاسیم متابیسولفیت شناخته میشود، یک نمک معدنی گوگرددار با خاصیت آنتیاکسیدان، نگهدارنده و عامل کاهنده است.
این محصول با کد ۱۰۵۰۵۷ توسط Merck آلمان با خلوص بالا و گرید آزمایشگاهی ارائه میشود و در شیمی تجزیه، کنترل میکروبی، صنایع غذایی، نوشیدنی، دارویی و عکاسی کاربرد دارد.
⚙️ مشخصات فنی
توجه: برچسب مرک معمولاً نام را به صورت Potassium disulfite درج میکند اما از نظر ساختاری و کاربردی، همان Potassium metabisulfite (K₂S₂O₅) است که در محلول، به بیسولفیت و SO₂ تبدیل میشود.
| ویژگی | مقدار / توضیح |
|---|---|
| نام ماده | Potassium disulfite |
| نام متداول | Potassium metabisulfite |
| فرمول شیمیایی اسمی | K₂S₂O₅ |
| کد مرک (Merck Code) | ۱۰۵۰۵۷ |
| CAS Number | ۱۶۷۳۱-۵۵-۸ (برای K₂S₂O₅) |
| وزن مولکولی تقریبی | حدود ۲۲۲.۳۳ g/mol |
| خلوص | معمولاً ≥ ۹۸–۹۹% (for analysis / Reagent grade) |
| ظاهر | پودر یا دانههای سفید تا سفید مایل به زرد، بوی مشخص SO₂ |
| حلالیت در آب | به خوبی محلول در آب، تولید محلول اسیدی حاوی SO₂ |
| pH محلول آبی | اسیدی (بسته به غلظت، معمولاً ~۳–۴) |
| گرید | برای آنالیز (Analytical / Reagent grade) |
| پایداری | در برابر رطوبت و هوا بهتدریج تجزیه شده و SO₂ آزاد میکند |
| بستهبندی | بطریهای دربدار مقاوم در برابر رطوبت، استاندارد Merck |
(مقادیر دقیق خلوص و pH را میتوان از CoA و SDS رسمی مرک برداشت.)
⭐ ویژگیها و خصوصیات مهم
- آنتیاکسیدان و عامل کاهنده قوی: توانایی حذف اکسیژن محلول و جلوگیری از اکسید شدن ترکیبات حساس.
- منبع SO₂ در محلول آبی: در تماس با آب و محیط اسیدی، دیاکسید گوگرد آزاد میکند که هم خاصیت نگهدارنده دارد و هم ضد میکروبی است.
- ضد میکروبی و ضدکپک: مهار رشد بسیاری از قارچها، کپکها و برخی باکتریها.
- کنترلکننده pH و محافظ رنگ: در محلولها و محصولات حساس به اکسیداسیون.
- خلوص آزمایشگاهی: مناسب برای کاربردهای دقیق در شیمی تجزیه و صنایع حساس.
🔬 کاربردها
۱) آزمایشگاهی و شیمی تجزیه
- عامل کاهنده در تیتراسیونها و واکنشهای Redox.
- استفاده در آزمونهای کنترل اکسیداسیون و پایدارسازی محلولهای حساس به اکسیژن.
- به عنوان نگهدارنده محلولها (مثلاً محلولهای رنگزا، معرفها، و بعضی محلولهای فلزی حساس).
۲) صنایع غذایی و نوشیدنی
- به عنوان نگهدارنده (Preservative) و آنتیاکسیدان در:
- تولید و فرآوری شراب و آبمیوهها (کنترل قهوهای شدن، جلوگیری از رشد میکروبی).
- برخی محصولات غذایی خشک (میوه خشک، پورهها، کنسانترهها) بسته به استانداردهای قانونی هر کشور.
- پایدارسازی رنگ و طعم در فرآوردههای حساس به اکسیداسیون.
(در صنعت غذا استفاده از نمکهای سولفیتی باید مطابق با استانداردهای ملی و Codex و با حد ppm مجاز باشد.)
۳) صنایع عکاسی و شیمی عکاسی (Photographic Chemicals)
- در محلولهای ظهور و ثبوت به عنوان عامل ضد اکسیداسیون و تنظیمکننده ترکیب شیمیایی.
- کمک به افزایش ماندگاری محلولهای ظهور عکاسی.
۴) سایر کاربردها
- در برخی فرمولاسیونهای دارویی و بهداشتی به عنوان آنتیاکسیدان و محافظ (با محدودیتهای استاندارد).
- در صنایع شیمیایی عمومی برای احیای ملایم و حذف اکسیژن در برخی سیستمها.
⚠️ نکات ایمنی و نگهداری
خطرات اصلی
- در تماس با آب و اسیدها، گاز SO₂ آزاد میکند:
- محرک شدید راه تنفسی، چشم و مخاط
- برای افراد آسمی یا دارای مشکلات ریوی میتواند خطرناک باشد.
- تماس با پوست و چشم میتواند باعث تحریک و سوزش شود.
- در محیط مرطوب بهتدریج تجزیه شده و خاصیت خود را از دست میدهد.
راهکارهای ایمنی
- کار در محیط با تهویه مناسب؛ در صورت امکان، زیر هود.
- استفاده از دستکش، عینک ایمنی و ماسک (خصوصاً در کار با حجم زیاد یا محیط بسته).
- جلوگیری از استنشاق گرد و بخارات؛ در صورت استنشاق، فرد به هوای آزاد منتقل شود.
- در صورت تماس با پوست/چشم:
- شستشو با آب فراوان حداقل ۱۵ دقیقه و مراجعه به پزشک در صورت تداوم تحریک.
- دور از رطوبت، اسیدهای قوی، اکسیدکنندههای شدید و دمای بالا نگهداری شود.
شرایط نگهداری
- در ظرف کاملاً دربسته، خشک، خنک و دور از نور مستقیم.
- پس از هر بار مصرف، درب بطری سریعاً بسته شود تا از جذب رطوبت و آزاد شدن SO₂ جلوگیری گردد.
- نگهداری طبق توصیههای SDS و برچسب Merck.
🧾 چرا پتاسیم دی سولفیت مرک کد ۱۰۵۰۵۷؟
- کیفیت و خلوص استاندارد Merck Germany برای کاربردهای حساس آزمایشگاهی و صنعتی.
- رفتار شیمیایی قابل پیشبینی به عنوان آنتیاکسیدان، عامل کاهنده و ضد میکروبی.
- قابلیت استفاده در طیف وسیعی از کاربردها:
- شیمی تجزیه،
- صنایع غذایی/نوشیدنی (مطابق استانداردها)،
- عکاسی،
- فرمولاسیونهای شیمیایی و دارویی.
- بستهبندی استاندارد با CoA و SDS قابل استناد برای مستندسازی و اعتبارسنجی.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.